Από την Λογική στον Παραλογισμό.

Η λεπτή γραμμή ανάμεσα στη λογική και τον παραλογισμό

Η λογική είναι αυτό με το οποίο ο άνθρωπος οργανώνει την δική του πραγματικότητα, αξιολογεί γεγονότα και παίρνει αποφάσεις. Δεν λειτουργεί όμως μέσα σε κενό. Η σκέψη μας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το συναίσθημα κάθε εμπειρίας. Όταν τα συναισθήματα είναι ισορροπημένα, η λογική σκέψη ρέει σταθερά, μπορει και ενώνει τα πράγματα με καθαρή αντίληψη της πραγματικότητας. Όμως τα αρνητικά συναισθήματα, ιδιαίτερα όταν είναι  παρατεταμένα, διαβρώνουν αυτή τη ροή σκέψης. Δεν την καταστρέφουν άμεσα. Την αποσταθεροποιούν, δημιουργώντας μικρές ρωγμές στη σκέψη, οι οποίες με τον καιρό διευρύνονται. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο άνθρωπος μπορεί να νιώθει πως ακόμη σκέφτεται λογικά, όταν στην πραγματικότητα έχει ήδη αρχίσει να εισέρχεται σε σκέψεις που επηρεάζεται από φόβο, άγχος, ανασφάλεια, βαθιά θλίψη η κατάθλιψη. Η μετάβαση προς τον παραλογισμό δεν είναι ποτέ στιγμιαία, μοιάζει με μια αργή μετατόπιση της εσωτερικής ισορροπίας, όπου το συναίσθημα καθορίζει την ερμηνεία των γεγονότων αντί για τις αποδείξεις από την κοινή λογική.

https://www.tetartosdromos.gr/arhes-tis-shetikotitas-ke-tis-klimakas/

Τα Αρνητικά Συναισθήματα Διεστραβλώνουν την Αντίληψη της Πραγματικότητας

Τα αρνητικά συναισθήματα είναι βαθιά ριζωμένοι μηχανισμοί μίμισης που υιοθέτησε κάποιος στην παιδική ηλικία από το περιβάλλον του. Με την πάροδο του χρόνου, οι μηχανισμοί της αρνητικότητας γίνοται σε πολλούς  μια καθημερινή έφραση και οδηγούν σε υπερβολή. Ο φόβος, για παράδειγμα, στη σύγχρονη ζωή εμφανίζεται σε καταστάσεις που δεν αποτελούν πραγματικό κίνδυνο. Έτσι, ο νους αρχίζει να δημιουργεί παραμορφωμένες ερμηνείες. Το άγχος ωθεί το άτομο να προβλέπει συνεχώς το χειρότερο δυνατό σενάριο, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει καμία ένδειξη. Η ανασφάλεια  κάνει το άτομο να πιστεύει ότι οι άλλοι το κρίνουν δυσμενώς ή να φαντάζεται ότι το απορρίπτουν, ακόμα κι όταν αυτό δεν συμβαίνει. Η αίσθηση της  ενοχής μετατρέπει τα μικρά λάθη σε αποδείξεις ανεπάρκειας, ενώ η αίσθηση της ντροπής κάνει το άτομο να βλέπει τον εαυτό του μέσα από αδυσώπητα μάτια. Με την πάροδο του χρόνου οι σκέψεις αυτές βιώνονται πλέον ως αλήθειες. Η πραγματικότητα χάνει την αντικειμενικότητά της και μετατρέπεται σε αντανάκλαση των  συναισθηματων του. Έτσι η λογική μοιάζει με παραλογισμό, επειδή οι συναισθηματικές ερμηνείες που δίνει  έχουν γίνει ισχυρότερες από τα πραγματικά γεγονότα.

Ο μηχανισμός της γνωσιακής κατάρρευσης

Τα αρνητικά συναισθήματα ενεργοποιούν μηχανισμούς σκέψης που αποδυναμώνουν και θολώνουν το νου. Κάποιος για παράδειγμα, δημιουργεί επιλεκτική προσοχή η οποία ωθεί το άτομο να προσέχει μόνο ό,τι επιβεβαιώνει φόβο ή την ανασφάλεια, ενώ αγνοεί εντελώς οποιαδήποτε φιλική ή ουδέτερη εντύπωση. Συχνά υπεργενικεύει και μετατρέπει μεμονωμένα γεγονότα σε κανόνα, δημιουργώντας την αίσθηση ότι η αρνητική εμπειρία θα επαναλαμβάνεται για πάντα.  Αυτοί οι μηχανισμοί οι οποίοι δεν λειτουργούν συνειδητά, δημιουργούν εμμονές που γίνονται ολοένα και πιο πειστικές. Το άτομο νιώθει ότι σκέφτεται και εκτιμά την κατάσταση με ρεαλισμό, ενώ στην πραγματικότητα η σκέψη έχει απομακρυνθεί από την πραγματικότητα. Η διανοτική κατάρρευση  μοιάζει με πειστική, εσωτερικά αφήγηση που όμως βασίζεται σε συναισθηματικά φίλτρα και όχι σε γεγονότα. Έτσι ο παραλογισμός εγκαθίσταται σαν μια νέα μορφή λογικής που δεν αμφισβητείται.  https://www.tetartosdromos.gr/esoterismos/

Η κοινωνική ενίσχυση του παραλογισμού.

Στη μετάβαση του νου στον παραλογισμό, συμβάλουν η κοινωνική πίεση καθώς και οι οικογενειακές προσδοκίες. Αυτές ενισχύουν την πίεση στο άτομο και επιταχύνουν τη νοητική στρέβλωση. Σε κοινωνίες όπου κυριαρχεί ο ανταγωνισμός και η συνεχή σύγκριση, η  αυτουποτίμηση, και ανασφάλεια  μεγεθυνθούν τα αρνητικά συναισθήματα. Η κουλτούρα της τελειότητας και της επιτυχίας στα  κοινωνικά δίκτυα κάνει το άτομο να νιώθει ανεπαρκές. Αυτό θολώνει την κρίση του και το οδηγεί να βλέπει εχθρούς και απειλές εκεί που δεν υπάρχουν. Τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν  έναν από τους ισχυρότερους υποστηρικτές αυτού του παραλογισμού, καθώς δημιουργούν μια ψευδή πραγματικότητα όπου όλοι φαίνονται ευτυχισμένοι, επιτυχημένοι και ισορροπημένοι. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η σύγκριση γίνεται μηχανισμός αυτοβασανισμού. Το άτομο μπορεί να καταλήξει να πιστεύει ότι αυτός υστερεί συνεχώς. Ο παραλογισμός δεν είναι πλέον μόνο προσωπικό φαινόμενο, αλλά και κοινωνικό προϊόν.

Η επιστροφή στη λογική μέσα από τη συναισθηματική επίγνωση

Παρά το ότι σε αυτή τη κατάσταση η μετάβαση από τη λογική στον παραλογισμό φαίνεται μονόδρομος, υπάρχει πάντα δυνατότητα επιστροφής. Η λύση δεν είναι η προσπάθεια να επιβληθεί η λογική δια της βίας, καθώς η λογική δεν μπορεί να λειτουργήσει όταν το αρνητικό  συναίσθημα κυριαρχεί. Η πραγματική διέξοδος έρχεται μέσα από  την κατανόηση και αποδοχή της κατάστασης. Η αναγνώριση των αρνητικών συναισθημάτων  τα αποδυναμώνει, επειδή τα φέρνει στο φως. Η  αυτοπαρατήρηση θα ρίξει φως και μπορεί να  αποκαταστήσει τη σύνδεση με την πραγματικότητα. Η αυτοπαρατήση, λειτουργεί ως φως που βοηθά το άτομο να δει πώς τα συναισθήματά του επηρεάζουν τη σκέψη και μαθαίνει να μην πιστεύει τις σκέψεις του δίχως διάκριση. Σταδιακά η λογική ανακτά τη δύναμή της. Η επιστροφή στη λογική είναι ουσιαστικά μια επιστροφή στην ισορροπία. Και τότε η σκέψη καθαρίζει ξανά, επιτρέποντας στο άτομο να βαδίσει με σταθερότητα, χωρίς να εγκλωβίζεται στο συναισθηματικό παραμορφωτικό φακό που οδηγεί στον παραλογισμό. https://www.tetartosdromos.gr/i-anaptiksi-tis-sinidisis-skopos/