Η σημασία της συνείδησης

Η συνείδηση αποτελεί ένα από τα πιο μυστηριώδη και ταυτόχρονα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ανθρώπου. Δεν περιορίζεται στην απλή γνώση του εαυτού αλλά επεκτείνεται στην επίγνωση και στον έλεγχο των πράξεων του ανθρώπου, στη συμπεριφορά στις σχέσεις του και τις αρχές των αξιών που έχει. Είναι το εσωτερικό βλέμμα που μας επιτρέπει να κάνουμε το τάδε πράγμα ή μας απαγορεύει να το κάνουμε. Με τη συνείδηση αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχουμε και ότι οι πράξεις και συμπεριφορά μας έχουν βαρύτητα. Η ανάπτυξη της συνείδησης δεν είναι ακριβώς ανάπτυξη, δεν την αναπτύσει κάποιος από το τίποτα, διότι η συνείδηση είναι κάτι που υπάρχει στον άνθρωπο, χρειάζετε απλώς να την αφυπνίσει και να την διευρύνει ο καθένας. Όσο περισσότερο διευρύνεται, τόσο περισσότερο ανοίγεται ο άνθρωπος σε έναν κόσμο νοήματος, ευθύνης και δημιουργίας. Σε αυτό το πλαίσιο μπορούμε να πούμε ότι η ίδια η ζωή έχει ως έναν από τους ύψιστους σκοπούς της, την καλλιέργεια και την αφύπνιση της συνείδησης.

Ιστορικές και φιλοσοφικές προσεγγίσεις

Από την αρχαιότητα οι στοχαστές προσπάθησαν να ερμηνεύσουν τη συνείδηση. Ο Σωκράτης τόνιζε το «γνώθι σαυτόν», προτρέποντας τον άνθρωπο να εξετάζει τον εαυτό του και να καλλιεργεί την επίγνωση. Ο Πλάτων μιλούσε για ανάμνηση της ψυχής, μια πορεία προς την αλήθεια που δεν ολοκληρώνεται χωρίς την αφύπνιση της συνείδησης. Ο Καντ είδε τη συνείδηση ως ηθικό δικαστήριο, μια εσωτερική αρχή που μας καθιστά υπεύθυνους για τις πράξεις μας. Οι υπαρξιστές, όπως ο Σαρτρ, την κατανόησαν ως χώρο ελευθερίας, όπου ο άνθρωπος αναλαμβάνει την ευθύνη να δημιουργήσει τον εαυτό του. Σε όλες αυτές τις προσεγγίσεις υπάρχει το κοινό νήμα ότι η αφύπνιση της συνείδησης είναι αναγκαία για να ζήσει ο άνθρωπος με πληρότητα.

Η συνείδηση υπάρχει σε κάθε κανονικό άνθρωπο.

Αυτή είναι γνώση σχολής και μπορεί να υπάρχει μόνο σε σχολές. Σκοπός του συστήματος είναι να οδηγήσει τον άνθρωπο στη συνείδηση. Η συνείδηση είναι μια ορισμένη ικανότητα που υπάρχει σε κάθε κανονικό άνθρωπο. Στην πραγματικότητα είναι μια διαφορετική έκφραση της συνειδητότητας, μόνο που η συνειδητότητα λειτουργεί περισσότερο στη διανοητική πλευρά, και η συνείδηση περισσότερο στην ηθική πλευρά· βοηθάει να αντιληφθούμε τι είναι καλό και τι είναι κακό στη συμπεριφορά μας.
Η συνείδηση είναι μια κατάσταση στην οποία αν βρεθούμε, δεν μπορούμε να κρύψουμε: τίποτε από τον εαυτό μας, και πρέπει να αφυπνιστεί και να αναπτυχθεί στον άνθρωπο. Σε μια στιγμή συνείδησης, είτε το επιθυμείτε είτε όχι, θα νιώσετε όλα τα συναισθήματά σας πάνω στο ίδιο αντικείμενο ταυτόχρονα.

Η Δύναμη της συνείδησης.

Συνείδηση μπορούμε να πούμε πως είναι μια συναισθηματική αίσθηση της αλήθειας σε ένα δεδομένο θέμα. Αν μπορείτε να νιώσετε μαζί όλα όσα νιώσατε ποτέ σε σχέση
με το ίδιο άτομο, την ίδια χώρα, το ίδιο σπίτι, το ίδιο βιβλίο ή οτιδήποτε άλλο, αυτό θα ήταν μια στιγμή συνείδησης και θα δείτε πόσες αντιφάσεις υπάρχουν στα συναισθήματά σας. Αν δεν την είχατε ποτέ την εμπειρία αυτή, δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσα διαφορετικά αισθήματα είναι δυνατόν να έχετε. Σε μια κατάσταση συνείδησης τα βλέπουμε όλα μαζί. Γι’ αυτό η κατάσταση αυτή είναι τόσο δυσάρεστη. Η συνείδηση δεν βρίσκεται πολύ μακριά, αλλά την αντικρούουμε με πολλές μεθόδους για να μην την αισθανόμαστε, όπως με τη φαντασία, τα αρνητικά συναισθήματα, τις δικαιολογίες κ.λπ, διότι είναι πολύ ενοχλητική.

Η ανάπτυξη της συνείδησης ως σκοπός ζωής.

Στην αρχή, όταν η συνείδηση εκδηλώνεται μέσα μας, στρέφεται εναντίον μας, και αρχίζουμε να βλέπουμε όλες μας τις εξωτερικές αντιφάσεις. Συνήθως δεν μπορούμε να τις δούμε διότι βρισκόμαστε στο ένα ή στο άλλο μικρό διαμέρισμα, αλλά συνείδηση μπορεί να τα δει όλα από επάνω και να μας δείξει ότι εδώ νιώσαμε κάτι, εκεί κάτι άλλο, κι εδώ ξανά κάτι εντελώς διαφορετικό, όλα πάνω στο ίδιο αντικείμενο. Όταν αντιληφθείτε την ύπαρξη αυτών των αντιφατικών συναισθημάτων, αυτό θα σας βοηθήσει να καταλάβετε τη μηχανικότητά σας και την έλλειψη κατανόησης του εαυτού σας – την έλλειψη γνώσης του εαυτού σας. Μπορούμε να πούμε ότι η αφύπνηση- ανάπτυξη της συνείδησης είναι, ο σκοπός που καθιστά την ανθρώπινη ύπαρξη ουσιαστική.